CMYK to model barw używany w druku. Skrót oznacza cyjan, magentę, żółty oraz „Key color”, czyli najczęściej czerń. W przeciwieństwie do RGB, które opisuje światło emitowane przez ekran, CMYK opiera się na farbach pochłaniających część światła odbitego od papieru.
CMYK – jakie to kolory?
Nazwa CMYK pochodzi od angielskich nazw czterech składowych. Każda z nich jest nakładana na papier w określonym nasyceniu, a ich połączenie pozwala uzyskać szeroką gamę barw.
Model obejmuje następujące kolory:
- C – Cyan – cyjan, chłodny odcień zbliżony do niebieskiego.
- M – Magenta – magenta, intensywna barwa z pogranicza czerwieni, fioletu i różu.
- Y – Yellow – żółty.
- K – Key color – kolor kluczowy, którym w praktyce jest czerń.
Litera K nie pochodzi bezpośrednio od słowa „black”. Oznacza key color, czyli kolor kluczowy dla obrazu. Czarna farba wzmacnia kontrast, pogłębia ciemne partie i pozwala drukować wyraźny tekst. Mieszanie cyjanu, magenty i żółtego może dać bardzo ciemny odcień, ale zwykle nie zapewnia czystej, głębokiej czerni. Użycie osobnej składowej K poprawia też kontrolę nad zużyciem farby.
Jak działa CMYK w druku?
CMYK wykorzystuje syntezę subtraktywną. Papier odbija światło, a farby pochłaniają wybrane jego części. Cyjan pochłania głównie światło czerwone, magenta ogranicza odbicie zieleni, a żółty pochłania część światła niebieskiego. Do oka dociera więc tylko pozostała część światła, którą odbieramy jako konkretny kolor.
Im więcej farb nakłada się na białe podłoże, tym mniej światła zostaje odbite. Dlatego mieszanie składowych CMYK prowadzi do coraz ciemniejszych barw. Czerń dodana jako osobna farba pozwala uzyskać mocny kontrast bez konieczności nakładania bardzo dużej ilości pozostałych tuszów.
RGB działa odwrotnie. Ekran emituje czerwone, zielone i niebieskie światło. Dodawanie tych wiązek zwiększa jasność, a ich pełne połączenie daje biel. W CMYK punktem wyjścia jest białe podłoże, natomiast w RGB – światło emitowane przez piksele.
CMYK a RGB – czym się różnią?
Oba modele opisują kolory, ale są przeznaczone do innych technologii. CMYK służy przede wszystkim do przygotowania materiałów drukowanych, a RGB do wyświetlania grafiki na monitorach, telewizorach i smartfonach.
| Cecha | CMYK | RGB |
|---|---|---|
| Zastosowanie | Druk, na przykład ulotki, plakaty, książki i opakowania | Ekrany, strony internetowe, aplikacje, multimedia |
| Sposób powstawania barw | Synteza subtraktywna, czyli pochłanianie części światła przez farby | Synteza addytywna, czyli dodawanie światła |
| Zakres barw | Zwykle węższy, szczególnie dla bardzo jaskrawych odcieni | Zwykle szerszy i pozwalający uzyskać intensywne barwy ekranowe |
Właśnie dlatego kolor widoczny na monitorze nie zawsze wygląda tak samo na papierze. Ekran może wyświetlić neonową zieleń, intensywny błękit czy bardzo nasycony pomarańcz, których standardowy druk CMYK nie odwzoruje w identyczny sposób. Wydrukowany odcień może być bardziej stonowany lub ciemniejszy.
Jak przygotować plik do druku?
Najbezpieczniej ustawić dokument w CMYK już na początku pracy albo sprawdzić projekt po konwersji z RGB. Samo zapisanie pliku w innym trybie nie gwarantuje identycznego wyglądu, ponieważ konwersja musi sprowadzić kolory spoza gamutu CMYK do najbliższych dostępnych odpowiedników.
Jeśli projekt powstał w RGB, program graficzny lub drukarnia może przekonwertować go automatycznie. Taki proces często działa poprawnie, ale przy intensywnych kolorach może zmienić nasycenie, jasność i kontrast. Znaczenie mają też kalibracja monitora, rodzaj papieru, jego odcień i chłonność.
Przed wysłaniem projektu do drukarni sprawdź kilka podstawowych rzeczy:
- Tryb kolorów – upewnij się, że dokument został przygotowany w CMYK, jeśli taki wymóg podaje drukarnia.
- Profil ICC – zastosuj profil wskazany przez drukarnię, ponieważ opisuje sposób odwzorowania kolorów dla konkretnego procesu i podłoża.
- Nasycenie barw – zweryfikuj jaskrawe kolory po konwersji z RGB i sprawdź, czy ich zmiana nie wpływa na projekt.
- Proof lub próbny wydruk – przy ważnych materiałach zamów próbę, aby ocenić rzeczywisty efekt na wybranym papierze.
Do materiałów drukowanych wybieraj CMYK, a do grafiki przeznaczonej wyłącznie na ekrany – RGB. Jeżeli jeden projekt ma trafić do obu kanałów, przygotuj osobne wersje i sprawdź, jak kolory zachowują się po konwersji.
