Gres – co to jest i jakie ma właściwości?

Gres to rodzaj bardzo twardych płytek ceramicznych, zaliczanych do kamionki szlachetnej. Powstaje z mieszanki gliny, kaolinu, piasku kwarcowego, skalenia i szamotu, którą prasuje się pod wysokim ciśnieniem, a następnie wypala w temperaturze powyżej 1200°C. Dzięki temu ma niską nasiąkliwość, wysoką odporność na ścieranie i może być stosowany zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynków.

Czym dokładnie jest gres?

Gres jest gęstym, mało porowatym materiałem okładzinowym. Jego podstawą jest kamionka szlachetna, czyli odpowiednio dobrana mieszanka surowców mineralnych. Podczas produkcji masa zostaje sprasowana, a później wypalona w temperaturze przekraczającej 1200°C. Taki proces zmniejsza liczbę porów w płytce i nadaje jej wysoką wytrzymałość.

Właściwości gresu wynikają więc nie tylko ze składu, lecz także ze sposobu formowania i wypalania. Płytki mogą mieć różne kolory, formaty i wzory, a ich powierzchnia może imitować drewno, kamień, marmur lub beton.

Jakie właściwości ma gres?

Parametry gresu sprawiają, że jest bardziej uniwersalny od wielu tradycyjnych płytek ceramicznych. Najważniejsze cechy tego materiału to:

• Nasiąkliwość poniżej 0,5% – płytka wchłania niewielką ilość wody, dlatego jest mniej podatna na zawilgocenie i plamy.
• Twardość około 9 w skali Mohsa – gres dobrze znosi zarysowania i intensywne użytkowanie.
• Mrozoodporność – niska zawartość wody w strukturze ogranicza ryzyko uszkodzeń podczas zamarzania i rozmarzania.
• Odporność na ścieranie oraz uszkodzenia mechaniczne – dlatego materiał sprawdza się na podłogach, w garażach i na ciągach komunikacyjnych.
• Łatwe utrzymanie w czystości – zwarta struktura ogranicza wchłanianie zabrudzeń, choć wiele zależy od rodzaju wykończenia powierzchni.

Skala Mohsa służy do porównywania twardości minerałów i materiałów. Wysoka wartość nie oznacza, że płytka jest całkowicie odporna na uszkodzenia, lecz że trudniej ją zarysować niż materiał o niższej twardości.

Rodzaje gresu i wykończenia powierzchni

Poszczególne rodzaje gresu różnią się przede wszystkim sposobem wykończenia. Wpływa ono na wygląd, przyczepność, podatność na zabrudzenia i wymagania dotyczące pielęgnacji.

Najczęściej spotykane warianty to:

• Gres nieszkliwiony, nazywany też technicznym lub naturalnym – ma jednorodną strukturę i matową powierzchnię. Po starciu wierzchniej warstwy kolor płytki zwykle pozostaje podobny, dlatego materiał dobrze sprawdza się w miejscach intensywnie użytkowanych.
• Gres szkliwiony – na powierzchni płytki znajduje się wypalona warstwa szkliwa. Może być gładka, błyszcząca albo strukturalna, a usuwanie zabrudzeń jest zwykle łatwe. Uszkodzenie szkliwa może jednak stać się widoczne.
• Gres polerowany – powstaje przez mechaniczne szlifowanie powierzchni, często z użyciem tarczy diamentowej. Ma dekoracyjny połysk, ale może być bardziej podatny na zarysowania i zaplamienia, ponieważ polerowanie tworzy mikropory. Z tego powodu zwykle wymaga impregnacji.
• Gres lappato – ma częściowo wypolerowaną, półmatową powierzchnię. Łączy fragmenty z połyskiem z delikatnie nierówną fakturą, dzięki czemu bywa mniej śliski niż gres polerowany.

Co oznacza gres rektyfikowany?

Rektyfikacja to mechaniczna obróbka krawędzi płytki, polegająca na ich precyzyjnym zeszlifowaniu lub przycięciu. Dzięki temu poszczególne elementy mają bardzo zbliżone wymiary i proste krawędzie. Po ułożeniu można uzyskać bardziej jednolitą powierzchnię z węższą, mniej widoczną fugą.

Rektyfikacja nie oznacza jednak możliwości układania płytek bez fug. Spoina nadal jest potrzebna, ponieważ kompensuje niewielkie ruchy podłoża i ogranicza ryzyko pękania okładziny.

[ picture_1 ]

Gres a ceramika – czym się różnią?

Gres również jest wyrobem ceramicznym, ale wyróżnia się innym składem, większym zagęszczeniem i niższą nasiąkliwością niż typowe płytki ścienne. Zwykła glazura jest przeznaczona głównie na ściany, natomiast terakota i inne płytki ceramiczne mogą mieć parametry odpowiednie do wybranych zastosowań podłogowych. Nie każda ceramika nadaje się jednak na zewnątrz.

Najważniejsze różnice przedstawia tabela:

Przy wyborze płytek na zewnątrz nie wystarczy sama nazwa materiału. Trzeba sprawdzić deklarowaną mrozoodporność oraz właściwości antypoślizgowe konkretnego produktu.

Gdzie stosować poszczególne rodzaje gresu?

Dobór gresu powinien zależeć od miejsca montażu, natężenia ruchu, kontaktu z wodą i oczekiwanego wyglądu. Gres techniczny dobrze pasuje do garaży, kotłowni, piwnic, pomieszczeń gospodarczych, korytarzy i obiektów o dużym natężeniu ruchu. Matowa, często strukturalna powierzchnia zapewnia dobrą przyczepność, choć zbyt głęboka faktura może utrudniać czyszczenie.

Do salonu, kuchni lub przedpokoju można wybrać gres szkliwiony albo polerowany, jeśli priorytetem jest gładka i dekoracyjna powierzchnia. W salonie połysk zwykle sprawdza się lepiej niż w strefie mokrej. W łazience na podłodze należy zwrócić uwagę na antypoślizgowość, ponieważ idealnie gładka płytka może stać się śliska po zamoczeniu.

Na taras, balkon, schody lub zewnętrzny ciąg komunikacyjny nadaje się gres przeznaczony do zastosowań zewnętrznych, z potwierdzoną mrozoodpornością i powierzchnią ograniczającą poślizg. Gres techniczny jest często wybierany do takich miejsc ze względu na odporność mechaniczną. Przy schodach można zastosować także płytki stopnicowe z dodatkowym zabezpieczeniem krawędzi.

Najprostsza zasada wyboru jest taka: do intensywnie użytkowanych i narażonych na wilgoć powierzchni wybierz gres o wysokiej odporności i odpowiedniej antypoślizgowości, a wykończenie polerowane traktuj przede wszystkim jako rozwiązanie dekoracyjne do mniej wymagających stref.