Jak urządzić kuchnię? Praktyczne porady krok po kroku

Masz wrażenie, że w Twojej kuchni ciągle czegoś brakuje, choć jest pełna szafek? Z tego tekstu dowiesz się, jak krok po kroku zaplanować układ, szafki i blaty, żeby gotowanie było wygodne. Przeczytasz także, gdzie trzymać garnki, noże i małe AGD, aby wszystko było zawsze pod ręką.

Jak zaplanować układ kuchni?

Dobry układ kuchni zaczyna się od przemyślenia, jak naprawdę się w niej poruszasz. Najpierw sięgasz po produkty z lodówki, potem myjesz je w zlewie, a na końcu trafiają na blaty robocze i kuchenkę. Tę kolejność warto odwzorować w rzeczywistej przestrzeni, bo wtedy przygotowywanie posiłków staje się spokojniejsze i mniej chaotyczne. W małych wnętrzach każdy krok więcej męczy, a w większych – po prostu zabiera czas.

Strefy robocze

Podstawą jest podział na kilka prostych stref: przechowywania, mycia, przygotowywania i gotowania. Lodówka oraz szafki na produkty sypkie tworzą strefę przechowywania, zlewozmywak należy do strefy mycia, a główny blat pomiędzy zlewem i płytą – do strefy przygotowania. Przy kuchence powstaje z kolei strefa gotowania i smażenia. Taki schemat sprawia, że nie krążysz od jednego końca kuchni do drugiego z każdym jednym talerzem.

Ważne jest też, by między zlewem a kuchenką znalazł się choć jeden fragment wygodnego blatu. Minimum to około 60 cm, ale jeśli masz miejsce, zostaw więcej. To tutaj stawiasz deskę do krojenia, miski, przyprawy i robot kuchenny. Między lodówką a zlewem także przydaje się kawałek powierzchni, choćby mniejszy, żeby można było odłożyć zakupy prosto z torby.

Ergonomia i odległości

Dobra funkcjonalna kuchnia to taka, w której nie trzeba się nadmiernie schylać ani podnosić rąk wysoko nad głowę. Wysokość blatu dobiera się najczęściej do wzrostu domowników – standard to około 86–92 cm, ale wysoka osoba doceni nieco wyższy. Kuchenkę i zlew warto ustawić blisko siebie, lecz nie tuż przy sobie, żeby gorące garnki nie lądowały od razu w zlewie z zimną wodą. Między nimi przydaje się fragment blatu, który działa jak bufor.

Przejścia w kuchni powinny mieć co najmniej 90 cm, a w miejscu, gdzie często się mijacie – nawet więcej. Dolne szafki z głębokimi szufladami otwierają się szeroko, dlatego przed nimi zostaw trochę wolnej przestrzeni. Lodówka też potrzebuje miejsca na pełne otwarcie drzwi, zwłaszcza jeśli wewnątrz ma szerokie półki na butelki. Dzięki temu wysuwanie szuflad i wkładanie naczyń nie będzie uciążliwe.

Jak rozmieścić szafki i szuflady?

Rozstawienie szafek w kuchni ma ogromny wpływ na wygodę. Duże sprzęty jak piekarnik czy zmywarka widać od razu, ale o porządku decydują rzeczy mniejsze: szuflady, wkłady organizujące, relingi, pojemniki. Gdy każde z nich ma swoje miejsce, szybciej odnajdujesz noże, pokrywki i kubki. Dobrze zaplanowana zabudowa sprawia, że rzadko coś stoi na podłodze, a blat nie jest zastawiony przypadkowymi przedmiotami.

Najczęściej używane akcesoria trzymaj zawsze w zasięgu ręki i wzroku – najlepiej między wysokością pasa a ramion.

Dolne szafki

W dolnych szafkach najlepiej trzymać cięższe przedmioty. Garnki, patelnie, brytfanny i naczynia żaroodporne mogą stać blisko kuchenki, żeby nie trzeba było ich daleko nosić. Warto tam też ulokować zastawę stołową, jeśli nie masz oddzielnej jadalni. Talerze, miski i półmiski w dolnej strefie są łatwo dostępne nawet dla niższych osób.

Coraz częściej zamiast zwykłych szafek z drzwiczkami stosuje się głębokie szuflady. Łatwiej w nich ułożyć komplet garnków i pokrywek oraz sięgać do samego tyłu. Dodatkowe przegródki pomagają utrzymać porządek i zapobiegają przesuwaniu się tacek czy form do pieczenia. W szafkach narożnych dobrze sprawdzają się obrotowe kosze albo wysuwane systemy, bo dzięki nim wykorzystujesz trudno dostępne kąty.

Górne szafki

W górnych szafkach najlepiej trzymać lżejsze rzeczy oraz te, których nie używasz codziennie. Tu odnajdą się kieliszki, wysokie szklanki, patery, formy do ciasta i zapasowe miski. To także dobre miejsce na produkty sypkie w pojemnikach: mąki, kasze, ryż, cukier, płatki śniadaniowe. Jeśli stawiasz je na jednej półce, łatwiej kontrolować zapasy.

Najwyższe półki dobrze przeznaczyć na rzeczy sezonowe – słoiki do przetworów, foremki świąteczne, rzadko używane urządzenia. Niżej, na wysokości oczu, możesz postawić puszki z kawą i herbatą albo pojemniki z przyprawami, których używasz niemal codziennie. Drzwiczki z szybą czy przeszklone witryny dodają lekkości, ale wymagają większego porządku, bo widać zawartość.

Szuflady podblatowe

Szuflady tuż pod blatem roboczym to najcenniejsza przestrzeń w całej kuchni. Warto tam trzymać wszystkie akcesoria podręczne, po które sięgasz podczas gotowania. Chodzi o noże, łopatki, duże łyżki do mieszania, trzepaczki, szczypce czy łopatki do patelni. Dzięki temu w czasie pracy nie biegasz po całej kuchni, tylko wysuwasz jedną szufladę.

Druga, nieco niższa szuflada może służyć na deski do krojenia, tarki, wyciskarki i sitka. Jeszcze niżej ustawisz miski, miseczki i miarki. Wkłady z przegródkami pozwalają posegregować sztućce, noże i mniejsze narzędzia według funkcji. Dobrze zaplanowana szuflada sprawia wrażenie miniwarsztatu – wszystko leży w swoim miejscu, a Ty od razu wiesz, gdzie szukać.

Jak zorganizować blat roboczy?

Blat w kuchni to miejsce pracy, więc im jest czystszy i bardziej pusty, tym łatwiej się gotuje. Nie wszystko jednak da się schować, zwłaszcza jeśli często korzystasz z małego AGD. Trzeba więc wybrać te sprzęty i akcesoria, które mogą stać na wierzchu przez cały czas. Reszta powinna trafić do szafek, dolnych szafek lub na półki.

Strefa przy zlewie

Przy zlewie dzieje się wiele rzeczy naraz: mycie warzyw, płukanie ryżu, odkładanie brudnych talerzy. Warto więc zostawić obok zlewu kawałek blatu na odstawienie mokrych naczyń czy miski. Tutaj dobrze sprawdzą się ociekacze i pojemnik na gąbki. Akcesoria do zmywania lepiej umieścić razem, by nie zawędrowały po całej kuchni.

W strefie zlewu często przydaje się mały kosz na bioodpady, który można opróżniać do większego pojemnika. Tutaj także można ustawić niewielki pojemnik na detergenty i szczotkę. Pod zlewem najczęściej trzymamy środki czystości i worki na śmieci, ale warto je posegregować w koszykach. Dzięki temu nic nie przewraca się po otwarciu drzwi szafki.

Strefa przy kuchence

Przestrzeń wokół kuchenki to serce gotowania. W jej pobliżu dobrze mieć przyprawy, oleje, chochle i łopatki. Część osób ustawia tu także deski do krojenia, żeby móc szybko coś pokroić i od razu wrzucić na patelnię. Obok płyty przydaje się choć niewielki fragment blatu, na który odstawisz gorący garnek lub patelnię.

Warto, by przy kuchence znajdowała się szafka z garnkami, a przykrywki miały swoje miejsce w osobnej szufladzie albo organizerze. Na ścianie nad blatem dobrze sprawdzają się relingi z haczykami. Można na nich zawiesić chochle, łopatki, rękawice kuchenne czy małe sitka. Pozwala to zyskać dodatkową przestrzeń w szufladach.

Na blacie możesz też zostawić kilka stałych elementów, które usprawniają codzienne gotowanie:

• blok na noże lub magnetyczną listwę na ścianie obok blatu,
• pojemnik na najczęściej używane przybory, na przykład łopatki i trzepaczki,
• deskę do krojenia, która pełni rolę stałego stanowiska pracy,
• robot kuchenny albo mikser, jeśli używasz go prawie każdego dnia.

Jak zaplanować przechowywanie akcesoriów kuchennych?

Noże, garnki, przykrywki, tostery i wyciskarki zajmują sporo miejsca. Jeśli je rozplanujesz, kuchnia pozostanie uporządkowana nawet przy intensywnym gotowaniu. Praktyka pokazuje, że lepiej zaplanować przestrzeń dla każdego rodzaju przedmiotu, niż później szukać dla nich przypadkowych miejsc. Inaczej przechowuje się bowiem garnki, inaczej małe AGD, a inaczej drobne akcesoria.

Garnki i pokrywki

Garnki najwygodniej trzymać blisko kuchenki lub płyty indukcyjnej. Dobrze, gdy stoją w jednej szafce albo głębokiej szufladzie, z mniejszymi sztukami schowanymi w większych. Wtedy nie zajmują tak dużo miejsca. Patelnie można zawiesić na haczykach wewnątrz szafki albo ułożyć pionowo w specjalnych stojakach, co ułatwia wyjmowanie.

Pokrywki często sprawiają kłopot, bo spadają z wieży garnków. Lepszym rozwiązaniem jest oddzielna szuflada z przegródkami albo stojak na pokrywki, który wstawiasz do szafki. Dzięki temu każda ma swoje miejsce i szybko ją odnajdziesz. W pobliżu garnków możesz też trzymać chochle i łyżki do mieszania, żeby całe gotowanie odbywało się w jednej strefie.

Noże i drobne akcesoria

Noże kuchenne wymagają bezpiecznego przechowywania. Mogą stać w bloku na blacie, wisieć na listwie magnetycznej albo leżeć w specjalnym wkładzie w szufladzie. Ostre ostrza nie powinny stykać się ze sobą luźno, bo szybciej się tępią i łatwo się skaleczyć. Dobry układ noży sprawia, że intuicyjnie sięgasz po właściwy – do chleba, warzyw czy mięsa.

Drobne akcesoria jak obieraczki, otwieracze, wyciskarki do czosnku i tarki ręczne warto przechowywać w jednej szufladzie niedaleko strefy przygotowania. Tu przydają się pojemniki lub organizery, które dzielą szufladę na mniejsze części. Dzięki temu nie szukasz małego nożyka wśród dużych łyżek. U góry możesz trzymać też miarki kuchenne i wałek do ciasta, żeby mieć je zawsze w jednym miejscu.

Różne metody przechowywania możesz łatwo porównać, patrząc na ich zalety i ograniczenia:

W kuchni najlepiej sprawdza się zasada: im częściej czegoś używasz, tym bliżej blatu i zasięgu ręki powinno leżeć.

Jak zadbać o porządek w kuchni na co dzień?

Najlepszy projekt niewiele daje, jeśli na co dzień panuje bałagan. Porządek w kuchni to głównie nawyki, które można wprowadzić małymi krokami. Wystarczy kilka prostych zasad, żeby blaty nie tonęły w naczyniach, a funkcjonalna kuchnia naprawdę działała na co dzień. Warto zacząć od reguły, że każde nowe urządzenie musi mieć od razu swoje stałe miejsce.

Do codziennych nawyków, które pomagają utrzymać ład w kuchni, możesz wprowadzić między innymi takie działania:

• odkładanie akcesoriów do tej samej szuflady zaraz po umyciu,
• regularne przeglądanie produktów sypkich i wyrzucanie przeterminowanych,
• chowanie małych sprzętów na swoje miejsce po zakończeniu gotowania,
• zostawianie choć jednego fragmentu blatu zupełnie pustego.

Dobrze działa także krótkie, codzienne „domknięcie” kuchni wieczorem. Wystarczy opróżnić zmywarkę, wstawić brudne naczynia, przetrzeć główny blat i odłożyć noże do ich stałego miejsca. Rano wejdziesz do czystej przestrzeni, gdzie od razu możesz zacząć parzyć kawę albo przygotowywać śniadanie bez nerwowego szukania kubków i deski.