Farba klejowa to tradycyjna mieszanka kredy malarskiej, wody i kleju pełniącego funkcję spoiwa. Daje matową, naturalną powłokę, ale można ją nakładać wyłącznie na czyste, chłonne i kompatybilne podłoże. Przed przygotowaniem mieszanki sprawdź, czy na ścianie nie ma farby emulsyjnej.
Czy ściana nadaje się do malowania farbą klejową?
Najpierw wykonaj prosty test wodny. Wybierz mało widoczne miejsce, zwilż palec i pocieraj nim powierzchnię kolistymi ruchami. Jeżeli powłoka zaczyna się rozpuszczać, mięknie albo zostawia na palcu kredowy ślad, prawdopodobnie jest to stara farba klejowa lub kredowa. Taką warstwę trzeba zmyć przed ponownym malowaniem.
Jeśli farba nie rozpuszcza się, ale podłoże ciemnieje od wody i ją wchłania, może wymagać oczyszczenia oraz zagruntowania. Brak reakcji na wodę często wskazuje na powłokę emulsyjną, akrylową lub inną mniej nasiąkliwą. W takim przypadku farby klejowej nie nakładaj bezpośrednio na ścianę.
Przed rozpoczęciem prac sprawdź następujące elementy:
- Powłoka nie odspaja się i nie łuszczy przy delikatnym zeskrobaniu.
- Ściana jest wolna od kurzu, tłuszczu i luźnych fragmentów starej farby.
- Test wodny nie wykazuje obecności zwartej, nieprzepuszczalnej powłoki emulsyjnej.
- Podłoże jest suche, chłonne i bez widocznych ognisk wilgoci.
Jeśli stara warstwa odpada płatami, usuń ją do nośnego podłoża. Ubytki można uzupełnić gipsem szpachlowym, po wyschnięciu zeszlifować, odpylić i zagruntować zgodnie z wymaganiami użytego materiału.
Składniki i proporcje farby klejowej
Podstawą mieszanki jest kreda malarska. Nadaje ona farbie biały kolor, matowe wykończenie i właściwości kryjące. Klej jest spoiwem, które łączy cząstki kredy i pomaga utrzymać je na podłożu. Można użyć kleju kostnego albo celulozowego, przygotowanego zgodnie z instrukcją producenta.
| Składnik | Proporcja orientacyjna | Rola w farbie |
|---|---|---|
| Kreda malarska | 1 kg | Pigment i wypełniacz |
| Woda | około 0,6–0,8 l do przygotowania zaczynu, plus woda do regulacji | Rozpuszczalnik i regulator konsystencji |
| Klej kostny lub celulozowy | około 0,1–0,2 kg suchego składnika, po przygotowaniu według instrukcji | Spoiwo zwiększające przyczepność |
Podane ilości mają charakter orientacyjny, ponieważ chłonność kredy, rodzaj kleju i oczekiwana konsystencja wpływają na końcowy efekt. Mieszanka powinna być płynna, ale nie wodnista. Zbyt gęsta farba tworzy grubą, podatną na łuszczenie warstwę, a zbyt rzadka słabo kryje.
Jak zrobić farbę klejową krok po kroku?
Przygotuj czyste wiadro, mieszadło, sito lub gęste sitko, pędzel i wałek o krótkim włosiu. Przed malowaniem zabezpiecz podłogę, ponieważ farba klejowa po wyschnięciu pozostaje wrażliwa na wodę i łatwo ją zmyć.
- Namocz klej – suchy klej zalej częścią przewidzianej wody i pozostaw do napęcznienia. Czas zależy od rodzaju spoiwa, dlatego trzymaj się instrukcji na opakowaniu.
- Przygotuj zaczyn kredowy – wsyp kredę do naczynia, dodaj wodę i dokładnie wymieszaj. Masa powinna być jednolita, bez suchych grudek.
- Rozprowadź klej – napęczniały klej podgrzej lub rozpuść zgodnie z zaleceniami dla danego produktu. Nie doprowadzaj go do gwałtownego wrzenia.
- Połącz składniki – powoli wlewaj przygotowane spoiwo do zaczynu kredowego, cały czas mieszając. Następnie przecedź farbę przez sito, aby usunąć grudki.
- Wyreguluj konsystencję – dodawaj niewielkie porcje wody, aż farba będzie łatwo rozprowadzać się po ścianie, ale nie będzie spływać.
- Wykonaj próbę – pomaluj niewielki fragment podłoża i pozostaw do wyschnięcia. Sprawdź krycie, jednolitość oraz przyczepność powłoki.
- Nałóż cienką warstwę – pracuj pędzlem albo wałkiem, prowadząc narzędzie równomiernie. Nie nakładaj zbyt dużej ilości materiału w jednym miejscu.
- Pozostaw do wyschnięcia – kolejną warstwę nakładaj dopiero po wyschnięciu poprzedniej. Czas zależy od temperatury, wilgotności i chłonności ściany.
Farba klejowa nie zachowuje się tak jak współczesna farba emulsyjna. Podczas pracy może szybko zasychać na obrzeżach malowanego fragmentu, dlatego najlepiej prowadzić wałek lub pędzel bez długich przerw i nie poprawiać wielokrotnie już podsuszonej powierzchni.
Dlaczego farba klejowa odpada od emulsji?
Nowoczesna farba emulsyjna tworzy zwykle zwartą, słabo chłonną warstwę. Farba klejowa nie ma wtedy możliwości prawidłowego związania z podłożem. Po wyschnięciu może się marszczyć, pękać albo odspajać płatami razem ze słabiej trzymającą się warstwą pod spodem.
Nie stosuj farby klejowej jako szybkiego sposobu na przykrycie starej emulsji. Jeśli test lub próba zeskrobania wskazuje na niekompatybilną powłokę, usuń ją mechanicznie i, w razie potrzeby, na mokro. Przy tynku gipsowym pracuj ostrożnie, aby nie uszkodzić jego powierzchni. Gdy odpadają także fragmenty tynku albo podłoże jest rozlegle uszkodzone, przed malowaniem potrzebna będzie ocena i naprawa powierzchni.
Farba klejowa sprawdzi się na przygotowanych tynkach cementowo-wapiennych, gipsowych i płytach gipsowo-kartonowych we wnętrzach. Jej zaletą jest matowe wykończenie i łatwość późniejszego usunięcia, ale ta sama wrażliwość na wodę wyklucza stosowanie jej w miejscach narażonych na stałą wilgoć.
