Projekt „żarówka czy świetlówka” powinien porównywać nie tylko ceny zakupu, lecz także zużycie energii i trwałość źródeł światła. Najuczciwiej zestawić rozwiązania dające podobny strumień świetlny, czyli podobną ilość światła wyrażoną w lumenach.
Przygotowanie do projektu
Najpierw wybierz jedno pomieszczenie, na przykład kuchnię, korytarz albo sypialnię. Zapisz, jak długo działa tam oświetlenie w zwykły dzień. Jeśli zimą światło jest włączane wcześniej, a latem później, uwzględnij różnicę w czasie pracy.
Nie porównuj źródeł światła wyłącznie na podstawie mocy. Wat (W) określa pobór mocy, a lumen (lm) ilość emitowanego światła. Żarówka LED o mocy 8 W może dawać podobną ilość światła jak tradycyjna żarówka o mocy około 60 W, ale wartości trzeba sprawdzić na konkretnych opakowaniach.
Przed obliczeniami zbierz następujące dane:
- Moc każdego źródła światła wyrażoną w watach (W).
- Strumień świetlny podany w lumenach (lm) lub informację, jakiej tradycyjnej żarówce odpowiada produkt.
- Trwałość określoną w godzinach (h).
- Cenę zakupu żarówki, świetlówki kompaktowej albo źródła LED.
- Czas pracy oświetlenia w ciągu dnia i szacowany czas użytkowania w roku.
Informacji szukaj przede wszystkim na opakowaniach. Możesz też sprawdzić stronę producenta. Przydatna bywa etykieta energetyczna, na której znajduje się między innymi zużycie energii i strumień świetlny.
Jak obliczyć koszt energii?
Analizę przeprowadź według stałego schematu:
- Wybierz pomieszczenie i ustal, ile godzin w roku działa w nim światło.
- Wybierz źródła o podobnym strumieniu świetlnym, na przykład około 800 lm.
- Przelicz moc z watów na kilowaty, dzieląc ją przez 1000.
- Oblicz koszt zużytej energii dla każdego źródła światła.
- Dodaj cenę zakupu oraz koszt kolejnych sztuk wynikający z ich trwałości.
Podstawowy wzór wygląda tak:
koszt energii = (moc w W ÷ 1000) × czas pracy w h × cena 1 kWh
Przykładowo, dla 1000 godzin pracy żarówka o mocy 60 W zużyje 60 kWh, ponieważ 60 W ÷ 1000 = 0,06 kW, a 0,06 kW × 1000 h = 60 kWh. Dla źródła LED o mocy 8 W obliczenie będzie wyglądało tak: 0,008 kW × 1000 h = 8 kWh. Następnie pomnóż uzyskaną liczbę kilowatogodzin przez stawkę z rachunku za energię.
Cena prądu zależy od taryfy, dostawcy i opłat uwzględnionych na rachunku. Dlatego w projekcie wpisz wartość odczytaną z rachunku domowego albo wyraźnie zaznacz, że przyjmujesz wartość orientacyjną.
Porównanie technologii
Poniższe wartości są orientacyjne i służą do pokazania sposobu porównania. W gotowym projekcie zastąp je danymi z konkretnych opakowań. Wszystkie źródła powinny zapewniać zbliżony strumień świetlny, na przykład około 800 lm.
| Typ źródła | Pobór mocy dla około 800 lm | Trwałość (h) | Główne cechy |
|---|---|---|---|
| Żarówka tradycyjna | około 60 W | sprawdź na opakowaniu | Niska cena zakupu, duży pobór energii |
| Świetlówka kompaktowa | około 15 W | sprawdź na opakowaniu | Mniejszy pobór energii, możliwy czas rozgrzewania |
| Źródło LED | około 8–10 W | często wysoka, sprawdź na opakowaniu | Niski pobór energii i zwykle długa trwałość |
Świetlówka kompaktowa może osiągać pełną jasność dopiero po pewnym czasie. Ma to znaczenie w miejscu, gdzie światło jest często włączane na krótko, na przykład na strychu lub w korytarzu. W przypadku każdego produktu sprawdź także barwę światła i sposób pracy, ale nie zastępuj nimi podstawowych danych potrzebnych do obliczeń.
Jak wyciągnąć wnioski?
Wniosek powinien wynikać z obliczeń dla wybranego pomieszczenia. Źródło najtańsze w sklepie nie musi być najtańsze w całym okresie użytkowania. Niska moc zmniejsza rachunki za energię, a długa trwałość ogranicza częstotliwość kupowania kolejnych produktów. Z drugiej strony, przy bardzo krótkim czasie pracy wyższa cena zakupu LED może zwracać się wolniej.
W analizie ekonomicznej uwzględnij kilka elementów:
- Roczne zużycie energii przy rzeczywistym czasie świecenia.
- Cenę zakupu wszystkich źródeł potrzebnych w analizowanym okresie.
- Trwałość podaną w godzinach i przewidywaną liczbę wymian.
- Podobny strumień świetlny, aby porównanie dotyczyło tej samej ilości światła.
Najczęstsze błędy to porównywanie samej ceny sklepowej, zestawianie mocy zamiast lumenów oraz pominięcie przeliczenia watów na kilowaty. Nie zakładaj z góry, który wariant wygra. Zapisz dane, pokaż działania i dopiero na tej podstawie oceń, które źródło światła jest najbardziej opłacalne w wybranym domu i pomieszczeniu.
