Jakie rośliny najlepiej oczyszczają powietrze w domu?

Masz wrażenie, że w mieszkaniu ciężko się oddycha i częściej boli Cię głowa? Z dobrze dobranymi roślinami doniczkowymi możesz realnie poprawić jakość powietrza w domu. Zobacz, które gatunki najlepiej filtrują toksyny i gdzie je ustawić, żeby naprawdę działały.

Dlaczego rośliny oczyszczające powietrze są tak ważne?

Powietrze w zamkniętych pomieszczeniach bywa bardziej zanieczyszczone niż na zewnątrz. W mieszkaniu gromadzą się lotne związki organiczne z farb, mebli, paneli, tekstyliów i środków czystości. Do tego dochodzi dym papierosowy, kurz, tlenek węgla z kuchni gazowej i smog, który wchodzi przez okno. Oddychasz tym wszystkim przez wiele godzin dziennie.

W 1989 roku NASA sprawdziła, jak radzą sobie z tym zwykłe rośliny doniczkowe. W zamkniętych komorach badano między innymi palmy bambusowe, bluszcz pospolity, draceny i fikusy. Okazało się, że niektóre gatunki skutecznie pochłaniają formaldehyd, benzen czy trichloroetylen. Dziś te wyniki zna cały świat i to na nich opiera się wiele rankingów roślin oczyszczających powietrze.

Najlepiej oczyszczają powietrze te rośliny, które mają dużo liści i dużą powierzchnię zielonej masy – jeden duży okaz działa lepiej niż kilka malutkich.

Jak działa zielony filtr?

Liście roślin wciągają z powietrza szkodliwe cząsteczki. Część z nich zostaje rozłożona w tkankach rośliny, a część trafia do podłoża. Tam zajmują się nimi mikroorganizmy żyjące wokół korzeni. Ten niewidoczny ekosystem pod doniczką działa jak naturalne laboratorium chemiczne.

W tym samym czasie roślina prowadzi fotosyntezę. Pobiera dwutlenek węgla, a oddaje tlen, dzięki czemu powietrze staje się świeższe. Przez liście uwalnia też parę wodną, więc delikatnie podnosi wilgotność w suchych, ogrzewanych pomieszczeniach. W efekcie łatwiej się oddycha, błony śluzowe mniej się wysuszają, a skóra mniej swędzi.

Jakie zanieczyszczenia usuwają rośliny?

Różne gatunki radzą sobie z innymi toksynami. Badania NASA i nowsze eksperymenty uniwersyteckie pokazują, że rośliny doniczkowe pomagają ograniczyć między innymi:

• formaldehyd z płyt meblowych, paneli i klejów,
• benzen z farb, lakierów, rozpuszczalników i dymu papierosowego,
• ksylen i toluen z drukarek, tonerów i środków czyszczących,
• trichloroetylen z odplamiaczy i niektórych detergentów.

Niektóre gatunki, jak aloes czy sansewieria, radzą sobie także z tlenkami azotu i acetonem. Inne, na przykład rapis wyniosły czy palma bambusowa, wskazane są tam, gdzie w powietrzu pojawia się amoniak, na przykład w pobliżu mocno barwionych tekstyliów.

Jakie rośliny najlepiej oczyszczają powietrze w domu?

Nie każdy kwiat doniczkowy ma silne zdolności filtrujące. Część roślin to głównie dekoracja, a część to prawdziwe „odkurzacze” na toksyny. Poniżej znajdziesz gatunki, które pojawiają się w rankingach NASA, programach Air So Pure i zestawieniach ogrodników zajmujących się zdrowiem w domu.

Rośliny łatwe w uprawie

Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z zielenią, wybierz te gatunki, które wybaczają błędy. Sansewieria to numer jeden dla zapominalskich. Dobrze znosi suche powietrze, brak światła i rzadkie podlewanie. Usuwa formaldehyd, benzen i tlenki azotu, a przy tym produkuje tlen także w nocy. Dlatego często trafia do sypialni.

Epipremnum złociste sprawdzi się w salonie i biurze. Rośnie szybko, tworzy długie pędy i świetnie wygląda na półkach lub w makramach. Filtruje tlenek węgla, benzen, formaldehyd i ksylen. Wystarczy mu jasne, lecz rozproszone światło i umiarkowane podlewanie. W małym mieszkaniu jedno większe epipremnum potrafi optycznie „zazielenić” całą ścianę.

Dobrym wyborem jest także bluszcz pospolity. To pnącze pochłania tlenek węgla, formaldehyd, toluen i trichloroetylen. Lubi wilgotne podłoże i lekki półcień. Warto wstawić go tam, gdzie pojawia się dym papierosowy lub zapach farb, na przykład po remoncie.

Rośliny do sypialni

W sypialni ważne jest spokojne oddychanie i minimalna ilość chemii w powietrzu. Tu świetnie radzi sobie wspomniana już sansewieria. Nie potrzebuje częstego podlewania, nie boi się suchego kaloryfera i nocą nadal produkuje tlen. Jeden duży egzemplarz przy łóżku może zauważalnie poprawić komfort snu.

Aloes także lubi sypialniane warunki. Znosi lekkie przesuszenie, dobrze rośnie na słonecznym parapecie i redukuje formaldehyd oraz benzen. W nocy niektóre odmiany aloesu nadal pracują nad powietrzem, więc często pojawiają się w zestawach „kwiaty do sypialni”. Sok w liściach przydaje się też na drobne oparzenia czy podrażnienia skóry.

W większych pokojach możesz postawić chamedorę wytworną. Ta palma pochłania trichloroetylen, benzen, ksylen i tlenek węgla, a do tego nawilża powietrze. Lubi półcień i regularne zraszanie. W niższych temperaturach, typowych dla sypialni, czuje się lepiej niż na gorącym, południowym parapecie.

Rośliny dla miłośników kwiatów

Nie musisz wybierać tylko zielonych liści. Kwiatowe gatunki również potrafią czyścić powietrze. Skrzydłokwiat zachwyca białymi kwiatostanami i ciemnozielonymi liśćmi. Usuwa z powietrza amoniak, benzen, aceton i inne lotne związki. Lubi półcień, stale lekko wilgotne podłoże i zraszanie. Trzeba jednak pamiętać, że jest trujący dla kotów i psów.

Begonia redukuje toluen i benzen, a przy tym długo kwitnie w wielu kolorach. Wymaga regularnego podlewania, nawożenia i stałego stanowiska. Najlepiej czuje się u osób, które naprawdę lubią pielęgnować rośliny. W zamian odwdzięcza się gęstą chmurą kwiatów i czystszym powietrzem nad biurkiem czy stołem.

Warto spojrzeć także na chryzantemy doniczkowe. W domu są rzadziej spotykane, bo kojarzą się z listopadowym świętem, ale świetnie usuwają benzen, formaldehyd i ksylen. Potrzebują dużo światła i umiarkowanego podlewania. Dobrze sprawdzą się jako sezonowy „filtr” po malowaniu ścian.

Jak dobrać rośliny oczyszczające powietrze do pokoju?

Inne rośliny sprawdzą się w biurze, inne w pokoju dziecka, a jeszcze inne w wilgotnej łazience. Zanim kupisz pierwszą doniczkę, dobrze jest dopasować gatunek do warunków w pomieszczeniu i stylu życia domowników.

Rośliny do biura i na home office

Przy komputerze spędzasz wiele godzin, a w powietrzu unoszą się kurz z dokumentów, ksylen z drukarki i opary z markerów. Na biurku świetnie odnajdzie się epipremnum złociste, mała sansewieria lub młoda dracena wonna. Te rośliny tolerują długie okresy bez podlewania i częste zmiany temperatury, typowe dla biur.

Jeśli masz miejsce na podłodze, postaw większą palmę bambusową albo rapis wyniosły. Te palmy usuwają amoniak i ksylen, dobrze radzą sobie przy sztucznym świetle i dodają wnętrzu prestiżu. Nie lubią przeciągów, więc najlepiej ustawić je z dala od drzwi wejściowych.

W przestrzeni biurowej przydaje się też zielistka. Ta niepozorna roślina pochłania formaldehyd i cząsteczki kurzu. Często poleca się ją alergikom, bo łagodzi objawy podrażnienia dróg oddechowych.

Rośliny do pokoju dziecka

W pokoju najmłodszych liczy się bezpieczeństwo i łagodność działania. Tutaj idealnie sprawdzi się paprotka. Usuwa formaldehyd, częściowo filtruje dym papierosowy i bardzo silnie nawilża powietrze. Można ją zawiesić wysoko, by była poza zasięgiem małych rączek.

Dobrym wyborem jest też mała chamedora wytworna oraz zielistka. Oba gatunki są uznawane za stosunkowo bezpieczne i dobrze pracują nad mikroklimatem. Trzeba jedynie zadbać, by doniczka stała stabilnie i nie mogła spaść podczas zabawy.

Jakich roślin lepiej unikać przy dzieciach i zwierzętach? Ostrożności wymagają między innymi skrzydłokwiat, niektóre draceny i monstera. Ich części po zjedzeniu mogą wywołać silne podrażnienia. W takim przypadku lepiej umieścić je wysoko lub wybrać inne gatunki.

Jak dbać o rośliny oczyszczające powietrze?

Nawet najlepsza roślina nie oczyści powietrza, jeśli będzie zaniedbana. Przeschnięte, zakurzone liście pracują znacznie słabiej. W codziennej pielęgnacji warto wprowadzić kilka prostych zasad:

• regularne, ale umiarkowane podlewanie zgodnie z potrzebami gatunku,
• dobór stanowiska pod kątem światła, na przykład półcień dla paprotki, słońce dla aloesu,
• systematyczne przecieranie liści z kurzu miękką ściereczką,
• stosowanie nawozu w sezonie wzrostu, by rośliny miały siłę na tworzenie nowych liści.

Rośliny lubią też czyste powietrze wokół siebie. Wietrzenie mieszkania kilka razy dziennie zmniejsza stężenie toksyn, a zielony filtr lepiej radzi sobie z ich resztką. W sezonie grzewczym dobrze działa też zraszanie delikatnych liści, na przykład paproci czy chamedory, bo suche kaloryfery mocno je męczą.

Im zdrowsza i bujniejsza roślina, tym silniejszy ma efekt filtrujący – nawożenie i systematyczna pielęgnacja przekładają się bezpośrednio na jakość powietrza.

Przy większej liczbie donic warto pomyśleć o grupowaniu roślin. Ustawienie kilku okazów obok siebie tworzy mały „zielony kąt”, który lepiej podnosi wilgotność i wyłapuje więcej kurzu. Takie roślinne wyspy świetnie sprawdzają się w salonie, przy biurku lub na regale między pomieszczeniami.

Czy rośliny wystarczą, by mieć czyste powietrze?

Badania laboratoryjne NASA odbywały się w zamkniętych komorach, czyli w warunkach innych niż typowe mieszkanie. W realnym domu na efekt wpływa liczba roślin, ich wielkość oraz to, jak często wietrzysz i sprzątasz. Jedna mała doniczka postawiona na szafce nie poradzi sobie z całym smogiem z miasta, ale już kilka większych egzemplarzy potrafi zmienić odczuwalny komfort oddychania.

Dobrym punktem wyjścia jest założenie, że w każdym często używanym pokoju pojawi się przynajmniej jedna roślina z silnym działaniem filtrującym. W salonie mogą to być epipremnum złociste i monstera, w sypialni sansewieria i aloes, w pokoju dziecka paprotka i zielistka, a w biurze dracena lub palma bambusowa. Już taki zestaw tworzy w domu widoczny, zielony system filtrów.

Rośliny nie zużywają prądu, wyciszają wnętrze i obniżają poziom stresu. Trzy duże donice w salonie potrafią zmienić echo pomieszczenia, a kącik z paprociami i epipremnum zamienia zwykłą ścianę w zieloną strefę oddechu. Zwykle od jednej doniczki szybko dochodzi się do całej kolekcji.